Mae gwasanaethau plant ar Ynys Môn yn wynebu 'pwysau gwirioneddol a chynyddol' a chynyddol sy'n deillio o alw cynyddol, yn ôl arolygwyr.

Mae adroddiad newydd wedi canmol gwasanaethau ar gyfer chryfderau clir o ran diogelu, ymarfer ataliol a gweithio mewn partneriaeth, yn dilyn archwiliad sicrwydd ym mis Ionawr.

Ond mae Arolygiaeth Gofal Cymru yn dweud bod y galw cynyddol yn rhoi pwysau ar y gweithlu - ac yn ôl arolwg, roedd llai na hanner yr ymatebwyr (45%) a ddywedodd eu bod yn ei chael hi'n hawdd cysylltu â gwasanaethau.

Mae Cyngor Ynys Môn wedi croesawu’r adroddiad yr arolygiad.

Dwyeddod Fôn Roberts, cyfarwyddwr gwasanaethau cymdeithasol: "Yn naturiol, rydym yn falch fod Arolygiaeth Gofal Cymru wedi cydnabod cynifer o agweddau cadarnhaol yn ystod y gwiriad sicrwydd diweddar."

"Mae cydnabod ein gweithlu ymroddedig, arweinyddiaeth gref, ein hymrwymiad i arferion gwybodus am drawma a pha mor gryf mae lleisiau plant yn arwain ar ein gwaith yn cael ei groesawu'n fawr."

"Mae yna feysydd i'w gwella wrth gwrs, ac rydym eisoes yn edrych arnynt i sicrhau ein bod yn parhau i ddarparu'r canlyniadau gorau posib i blant a theuluoedd."

"Bydd y cyngor sir yn mynd ati yn awr i ddatblygu cynllun gweithredu i gyd-fynd ag argymhellion AGC ac yn parhau i weithio'n agos â phartneriaid i sicrhau gwelliannau pellach."

Roedd y cryfderau allweddol a nodwyd yn cynnwys:

• Mae lleisiau plant yn gryf yn y rhan fwyaf o gofnodion, a chefnogir hyn gan ymarfer sy'n canolbwyntio ar bobl ac yn seiliedig ar gryfderau.
• Mae nifer uchel o ymarferwyr sy'n siaradwyr Cymraeg yn sicrhau fod gwasanaethau'n cael eu darparu yn newis iaith plant a theuluoedd.
• Mae model gwybodus am drawma yr awdurdod wedi hen sefydlu ac mae un ysgol uwchradd wedi ennill statws gwybodaeth am drawma cenedlaethol.
• Mae'r Hwb Cymorth Cynnar a llwybrau ataliol yn darparu cefnogaeth amlasiantaethol amserol.
• Mae partneriaethau cryf, gan gynnwys datblygu Cartrefi Clyd, yn gwella canlyniadau i blant sy'n derbyn gofal yn lleol.

Nodwyd meysydd i'w gwella hefyd, y mae'n rhaid i'r cyngor sir eu cryfhau, gan gynnwys:

• Sicrhau fod eiriolaeth ffurfiol yn cael ei gynnig yn gyson.
• Gwella cysondeb o ran cofnodi lleisiau plant ac adnabod gofalwyr di-dâl.
• Mynd i'r afael ag oedi a achosir gan gynnydd yn y galw a phwysau ar y gweithlu.
• Gwreiddio'r fframwaith sicrhau ansawdd a sicrhau fod cynlluniau'n cynnwys canlyniadau SMART.

Ychwanegodd y Cynghorydd Dyfed Jones, sy'n dal y portffolio plant a theuluoedd: "Rydym yn hynod o falch fod AGC yn cydnabod fod plant a theuluoedd ar Ynys Môn yn cael eu cefnogi'n dda iawn gan ein tîm gofalgar ac ymrwymedig."

"Mae gofal cymdeithasol a llesiant yn gonglfeini Cynllun y Cyngor 2023-28. Mae rhoi lle blaenllaw i iechyd, llesiant a diogelwch ein plant a phobl ifanc yn allweddol er mwyn eu helpu i fyw bywyd da ar Ynys Môn."

"Byddwn yn parhau i weithio gyda'n partneriaid, gan gynnwys Arolygiaeth Gofal Cymru, i sicrhau fod ein plant a phobl ifanc yn ddiogel a'u bod yn gallu ffynnu."

Dwyeddod llefarydd ar ran Arolygiaeth Gofal Cymru: "Rydym yn disgwyl i'r awdurdod lleol ystyried y meysydd i'w gwella a nodwyd a chymryd camau priodol i fynd i'r afael â'r meysydd hyn a'u gwella."

"Byddwn yn monitro cynnydd drwy ein gweithgarwch adolygu perfformiad parhaus gyda'r awdurdod lleol."

"Lle y bo'n berthnasol, rydym yn disgwyl i'r awdurdod lleol rannu'r ymarfer cadarnhaol a nodwyd ag awdurdodau lleol eraill, er mwyn rhannu'r gwersi a ddysgwyd a helpu i lywio gwelliant parhaus mewn gwasanaethau statudol ledled Cymru."