Mwy o arian i adnewyddu'r Amgueddfa Lechi

Friday, 20 November 2026 at 23:53

By Ystafell Newyddion MônFM

LC

Bydd yr Amgueddfa Lechi Cymru yn Llanberis yn derbyn £2.4 miliwn mewn cyllid wrth i'r gwaith ailddatblygu barhau.

Mae'r amgueddfa wedi bod ar gau ers mis Tachwedd 2024 tra bod gwaith yn mynd rhagddo i adnewyddu'r amgueddfa – yng ngweithdai rhestredig Gradd 1 Gilfach Ddu – er mwyn caniatáu i'r safle gael ei ailddatblygu i wella'r safle i ymwelwyr a sicrhau dyfodol cynaliadwy.

Ond mae ailagor yr amgueddfa, a oedd wedi'i drefnu ar gyfer eleni, wedi'i ohirio tan 2028 oherwydd y costau cynyddol ar gyfer gwaith atgyweirio.

Derbyniodd Amgueddfa Cymru £12 miliwn gan y Loteri Genedlaethol y llynedd tuag at y gwaith adnewyddu, sy'n cynnwys canolfan ddysgu newydd, ardal chwarae, siop a chaffi, yn ogystal â gwell hygyrchedd ac arddangosfeydd newydd.

Dywedodd y Gweinidog Diwylliant, Heledd Fychan, a ymwelodd â'r safle ddydd Gwener: "Mae Amgueddfa Lechi Cymru yn adrodd hanes diwydiant a helpodd i lunio Cymru, ei chymunedau a'i hiaith."

"A minnau wedi ymweld a'r safle yn rheolaidd ers yn blentyn, mae'n ysbrydoledig gweld y sgiliau a'r gofal sy'n cael eu buddsoddi i gadwraeth yr adeiladau hanesyddol yma."

"Bydd y £2.4m ychwanegol o gyllid cyfalaf yn cefnogi'r ailddatblygu ar gam pwysig, gan greu amgueddfa fwy hygyrch, gyda chyfleusterau newydd a mwy modern. Bydd hefyd yn helpu i sicrhau y gall yr amgueddfa groesawu ymwelwyr, ysgolion a phobl leol am genedlaethau i ddod."

"Dwi'n edrych ymlaen at weld yr amgueddfa yn ailagor a chroesawu pobl o bob rhan o Gymru a ledled y byd i ddarganfod ac ymgolli yn stori unigryw ein treftadaeth lechi."

Yn ôl Amgueddfa Cymru, mae gwaith adnewyddu wedi cyrraedd "cam tyngedfennol", er gwaethaf gohirio'r ailagor.

Mae gwaith atgyweirio wedi'i gwblhau ar y ffenestri a'r drysau gwreiddiol yn y gweithdy, ac mae hen adeiladau'r siop a'r caffi wedi cael eu dymchwel gan eu bod bron yn 30 mlwydd oed a "ddim bellach yn addas i'r diben".

Mae sylfeini bellach wedi'u gosod ar gyfer yr adeilad newydd modern.

Meddai Helen Goddard, cyfarwyddwr prosiect: "Rydyn ni'n falch iawn o sut mae'r gwaith yn mynd rhagddo. Bydd heriau bob amser gydag unrhyw ailddatblygiad mawr ar safle hanesyddol fel hyn."

"Ond mae'r cadwraeth a'r crefftwaith sy'n mynd i mewn i'r prosiect hwn yn dyst i waith caled y tîm. Ni allwn aros i rannu mwy o ddatblygiadau dros y misoedd nesaf."

Daeth yr adeilad Gilfach Ddu yn gartref i Amgueddfa Lechi Cymru yn 1972, pan agorodd i'r cyhoedd am y tro cyntaf yn dilyn cau chwarel Dinorwig yn 1969.

Yn 2021, daeth yr amgueddfa yn rhan allweddol o Safle Treftadaeth y Byd UNESCO sy'n cydnabod y dirwedd lechi yng Ngogledd-orllewin Cymru.

Ychwanegodd Jane Richardson, prif weithredwr Amgeuddfa Cymru: "Mae'r cyllid hwn yn hwb mawr ar gam tyngedfennol."

"Bob tro dwi'n ymweld, dwi'n cael fy nharo gan y sgil, y gofal a'r ymroddiad sy'n cael eu buddsoddi mewn gwarchod yr adeiladau hanesyddol rhyfeddol hyn. Ar yr un pryd, rydyn ni'n creu mannau newydd a fydd yn gwneud yr amgueddfa yn fwy hygyrch, diddorol a phleserus i ymwelwyr."

Mae ailddatblygu'r amgueddfa hefyd yn derbyn cyllid gan Gyngor Gwynedd (drwy Lywodraeth y DU) drwy broseict Llewyrch o'r Llechi, Sefydliad Garfield Weston, Sefydliad Wolfson a chefnogwyr eraill.

Do you have a local news story to share? Email news@monfm.co.uk

Oes gennych chi stori newyddion lleol i'w rhannu? Ebostiwch news@monfm.co.uk

  • Listen Again

    Click here to listen again to your favourite show!

  • Gwrando Eto

    Cliciwch yma i wrando eto ar eich hoff rhaglen!

More from Newyddion Lleol

Nawr ar MônFM / Now on MônFM

  • End the day with Dai

    10:00pm - Midnight

    Two hours of relaxing sounds to round off the weekend

Wedi Chwarae / Previously Played

FM
monfm.co.uk
App
'Play MônFM'